عناصر شیمیایی همواره در حال چرخش در طبیعت هستند.این مواد از بدن جانداران وارد محیط می شوند وممکن است دیر یا زود وارد بدن جاندار دیگری شوند و به صورت جزیی از بدن جاندار شوند.حرکت عناصر ومواد مختلف از محیط به بدن جانداروخروج دوباره آن به محیط را که همیشه در حال تکرار است،چرخه مواد می نامند.

از مهم ترین این چرخه ها ،می توان چرخۀ کربن و چرخۀ نیتروژن را نام برد .

دراینجا به طور اختصار در مورد چرخۀ نیتروژن مطالبی به استحضار می رسد:

چرخۀ نیتروژن:

نوعی ترکیب نیتروژن دار غیر آلی به نام نیترات در خاک وجود دارد.نیترات درآب موجود در خاک حل وسپس جذب گیاهان می شود.گیاهان این نیترات را به آمینو اسید ها وسپس آمینو اسیدها را به پروتیین تبدیل می کنند.

هنگامی  که جاندار بخشی از گیاه را می خورد،نیتروژن را به صورت پروتیین یا نوکلییک اسید به بدن خود منتقل و بخشی از آن را به جسم خود تبدیل می کند.

بدن گیاهان وجانوران پس از مرگ تجزیه می شود . باکتری ها قارچ های تجزیه کننده پروتیین های بدن جانداران را به آمونیاک تبدیل می کنند.

انواعی از باکتری در خاک وجود دارد که سرانجام آمونیاک را به نیترات تبدیل می کنند.به این ترتیب نیترات بار دیگر به خاک بر می گردد و مورد استفاده گیاهان قرار می گیرد. چنین باکتری هایی را باکتری های شوره گذار می گویند.

تبادل نیتروژن بین جانداران ومحیط،چرخه نیتروژن نام دارد. بعضی از باکتری ها نیترات خاک را به آمونیاک یا نیتروژن در می آورند.چنین باکتری هایی که نیترات خاک را کم می کنند باکتری شوره زدا نام دارند.

این مطالب توضیحی بیشتر برای دانش آموزان پایه نهم در باره فکر کنید صفحه 5کتاب می باشد.